Overslaan en naar de inhoud gaan

Provincie Groningen nr 1 in de Verduurzamingslijst der lijsten

In 2025 heeft Fenicks voor het eerst een verduurzamingslijst opgesteld die is gebaseerd op basis van actuele data uit haar Monumenten-monitor.

Groningen nummer 1 op Verduurzamingslijst der lijsten

De lijst is gebaseerd op vijf parameters die inzicht geven in energieverbruik en CO2-emissie. Er is gekeken naar toe- en afname in percentages, zodat alle provincies een gelijke kans krijgen. De monumentportefeuilles in de provincies Groningen, Flevoland, Limburg en Gelderland hebben de grootste stappen gemaakt in het verduurzamen.

De vijf parameters zijn:

  • Gasverbruik
  • Opwekking
  • Gasverbruik/m2
  • Energielabel A-C
  • Reductie CO2

‘Gasverbruik’ toont de procentuele toe- of afname van het gasverbruik in monumentale panden tussen 2021 en 2025. Flevoland en Groningen laten daar de grootste daling zien, wat aanzienlijk bijdraagt aan CO₂-reductie. Dat Flevoland relatief jonge monumenten heeft én een laag aantal monumenten telt, speelt mogelijk mee.

De tweede parameter is de opwekking van elektra per provincie. De groei daarin is opvallend, zeker omdat zonnepanelen op of nabij monumenten regelmatig onderwerp van discussie zijn. In Gelderland lijken gemeenten hierin de beste balans te hebben gevonden.

Parameter drie laat de ontwikkeling van het gasverbruik per vierkante meter zien. 

Parameter vier geeft inzicht in het aandeel energieprestatieadvieslabels A t/m C. Deze panden zijn doorgaans beter geïsoleerd en energiezuiniger. Noord-Brabant scoort hier het hoogst. Maar een laag energieverbruik is niet vanzelfsprekend: het stook- en verlichtingsgedrag van bewoners speelt een grote rol, óók bij zuinige panden. Dat werkt in het voordeel van andere provincies. 

Daarom is een vijfde parameter toegevoegd: de toe - of afname van de CO₂- emissie. Dankzij data van de Netbeheerders is de ontwikkeling van gebouw gebonden CO₂ -uitstoot inzichtelijk gemaakt. Flevoland laat hierbij de snelste daling zien, gebaseerd op de gebruikte energiemix van monumentgebruikers.

Alle vijf parameters hebben effect op de CO2-emissie

parameters Lijst der lijsten

De beoordelingsmethode is eenvoudig. Staat een provincie op de eerste plaats in een lijst, dan krijgt deze 12 punten. Nummer twee krijgt 11 punten en nummer drie krijgt 10 punten, enzovoort. Tel vervolgens alle scores van alle lijsten bij elkaar op en de provincie met de meeste punten is de winnaar.

 

Provincie Groningen wint 

Op basis van de methode en de parameters komen de provincies Groningen en Flevoland met beide een puntentotaal van 44 punten als gedeelde winnaar uit de bus met een gedeelde eerste plaats. Maar omdat de Groningse monumentenportefeuille, gemeten in adressen, een factor 18 groter is, gaat de uiteindelijke winst dit jaar naar de provincie Groningen!

Beoordelingsmethode

Verduurzamingslijst der lijsten

Initiatief van Fenicks

Het initiatief voor deze lijst is Fenicks, partner van Routekaart Duurzaam Erfgoed. Directeur Jan-Hylke de Jong liet zich inspireren door de jaarlijkse Lijst der Lijsten van Matthijs Bouwman in het Financieel Dagblad.

Fenicks verzamelt, analyseert en verrijkt gegevens van rijks-, provinciale en gemeentelijke monumenten. Daarmee biedt het overheden heldere inzichten in trends en ontwikkelingen – inzichten die direct richting geven aan effectief beleid. Deze nieuwe Verduurzamingslijst der lijsten daagt provincies uit om stappen te maken in het verduurzamen van hun monumentenportefeuilles.