Energielabelplicht voor monumenten: dit moet je weten

De Europese richtlijn ‘Energy Performance of Buildings Directive’ (EPBD) versie IV heeft iets belangrijks veranderd: de oude vrijstelling voor monumenten is geschrapt. Dat betekent dat vanaf 29 mei 2026 alle beschermde monumenten – rijks-, provinciale én gemeentelijke – een energielabel nodig hebben bij verkoop of verhuur.

labelplicht voor monumenten

Omdat de aanstaande energielabelplicht voor monumenten aardig wat vragen oproept is de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) gestart met een speciale vraag-antwoord rubriek hierover. Veel vragen zijn hierin al beantwoord. De pagina wordt in de komende maanden aangevuld en geactualiseerd. Staat je vraag er niet tussen? Laat het gerust weten. De RCE gaat op zoek naar het juiste antwoord en vult de rubriek steeds verder aan.

Het doel blijft om verduurzaming te bevorderen zonder de monumentale waarde aan te tasten. Als voorbereiding op deze verplichting is in opdracht van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) onderzocht of de huidige energielabelsystematiek geschikt is om te gebruiken voor monumenten. De conclusie van dat onderzoek stelt dat dat zo is. 

screenshot RCE vraag-antwoord_rubriek energielabel

Uitzonderingen blijven

Ondanks het vervallen van de labelplicht blijven monumenten vrijgesteld van label-eisen. Zo heeft het verdwijnen van de vrijstelling géén invloed op de Energielabel C-verplichting voor kantoren. Monumentale kantoren blijven dus vrijgesteld van de Label C-eis.
Hoewel monumenten nog steeds zijn uitgezonderd van de minimale energieprestaties, blijft het wel belangrijk dat eigenaren weten welke stappen ze wél kunnen zetten richting 2050. Dat vraagt om maatwerk én oog voor de cultuurhistorische waarde. 

Voor vragen die óók gelden voor niet-monumenten kun je terecht bij RVO: