Betekenis van DuMo
DuMo staat voor Duurzaamheidsadvies monumenten. Er zijn op dit moment nog drie niveaus; 1. een Quick Scan, 2. een haalbaarheidsonderzoek en 3. een
maatwerkadvies. Het haalbaarheidsonderzoek wordt op dit moment verreweg het meest gebruikt. Volgens Van der Zanden betekent dit, dat je in je advies
allerlei factoren meeneemt die bepalen wat de mogelijkheden van duurzaamheidsmaatregelen zijn voor een monument: de monumentale waarden, de
technische staat en de bouwfysische factoren, het gebruik van het pand (woning of kantoor) en het rendement van de mogelijke oplossingen. Haitink
vult aan dat de ontwikkelingen op het gebied van circulair bouwen en biobased materialen (zoals uitgebreid behandeld in podcast 7)
Verschil met andere energieadviezen
Een DuMoadvies onderscheidt zich van andere soorten adviezen zoals het Energie Prestatie Advies (EPA) en het onlangs ingevoerde energielabel voor
monumenten. Het kijkt naar de bouwhistorische waarden van het specifieke gebouw, naar hoe een gebouw technisch in elkaar zit, naar de bouwfysica, naar de mogelijkheden van installatietechniek, maar ook naar de afschrijftermijnen. Een DuMo-advies is dus echt maatwerk. Haitink over het belang van bouwfysica: "Als je verduurzaamt/isoleert gebeurt er ook wat met het vocht in het gebouw. Daar moet je heel goed naar kijken. Als je daar fouten in maakt en balkkoppen bijvoorbeeld in korte tijd wegrotten, dan kan dat voor hoge kosten zorgen."
Voorbeelden van projecten
Van der Zanden noemt een Flatgebouw uit 1948 als voorbeeld van een complex project voor OOM Advies. Het Rijksmonument in Rotterdam is een sociale
huurflat. Daar speelt niet alleen duurzaamheid een rol maar ook het mogelijk voorkomen van gevaarlijke stoffen zoals asbest en chroom-6. Daarnaast moeten de huurders in het traject worden meegenomen en moet het uitvoerbaar en betaalbaar zijn. Dat maakt het heel complex.
Haitink noemt de Buitenkerk in Kampen. Het gebouw is hoogmonumentaal én nog in gebruik als kerk. Het gevraagde comfortniveau geldt maar voor een paar uur per week en voor slechts een gedeelte van de kerk. Isolatie van het hele gebouw werd dus al vrij snel uitgesloten. Er is dus gekeken naar andere manieren van verwarmen. Mogelijkheden die dan in beeld komen zijn zonnepanelen, infrarood of het genereren van een basisniveau met een warmtepomp en bijverwarmen met infrarood. Het Oversticht is bezig met een definitief advies.
Creatief kijken naar gébruik en vérbruik
Beide experts zijn het erover eens dat er meer mogelijk is dan vaak wordt gedacht, mits je bereid bent om creatief naar een monument en zijn gebruik te kijken. Een belangrijk aandachtspunt is dat het werkelijke energieverbruik aanzienlijk lager kan liggen dan het energielabel aangeeft. Ook het gebruik van een gebouw kan grote invloed hebben op de energievraag. De Buitenkerk laat zien hoe zulke factoren in de praktijk het verschil kunnen maken. Daarmee wordt duidelijk dat verduurzaming van monumenten een boeiend, maar ook complex vakgebied is dat zich razendsnel ontwikkelt.
<Fotobijschrift>
Martijn Haitink en Han van der Zanden over de dagelijkse DuMo-praktijk met podcasthost Marjo van Gennip (r)