Overslaan en naar de inhoud gaan

Routekaart Duurzaam Erfgoed

De Routekaart Duurzaam Erfgoed is het gezamenlijke programma van de monumentensector om gebouwd erfgoed toekomstbestendig te maken. Met duidelijke ambities, samenwerking en ondersteuning werkt de sector stap voor stap aan verduurzaming.

Gebouw en lucht

In het najaar van 2018 bood de monumentensector de Routekaart Duurzaam Erfgoed aan de klimaattafel Gebouwde Omgeving aan. Daarmee sprak de sector de ambitie uit om ook monumenten actief te verduurzamen en zo bij te dragen aan de doelstellingen van het Klimaatakkoord van Parijs. Afgesproken werd om als gemiddelde over de gehele monumentenvoorraad te streven naar een CO₂-reductie van 40% in 2030 en 60% in 2040 ten opzichte van peiljaar 2019.

Vier jaar later, in 2022, was het moment aangebroken om de routekaart te herijken. De tot dan toe behaalde resultaten, in combinatie met veranderde maatschappelijke en beleidsmatige omstandigheden, maakten duidelijk dat versnelling noodzakelijk was. In het herijkingsdocument is versnelling daarom expliciet als uitgangspunt gekozen. Om dit te realiseren zijn zes inhoudelijke speerpunten benoemd: monitoring, financiering, kennis en innovatie, gemeenten, onderwijs en arbeidsmarkt en communicatie.

In datzelfde document werd ook vastgesteld dat er grote behoefte bestaat aan een structurele ondersteuning van de samenwerking binnen de routekaart. Die ondersteuningsstructuur is inmiddels ingericht. De ondersteuningsstructuur fungeert als thuisbasis en spreekbuis van de samenwerkende partners en opereert onder de naam Routekaart Duurzaam Erfgoed. Zij verbindt partijen, stimuleert samenwerking, ondersteunt werkgroepen en houdt regie op de uitvoering van acties en het oplossen van knelpunten. Daarnaast brengt zij kennis en partners actief bij elkaar, stimuleert innovatie namens en met de erfgoedsector en agendeert sectorbrede vraagstukken bij politiek en beleidsmakers. De ondersteuningsstructuur vervult daarbij nadrukkelijk ook een pioniersrol: verkennen, leren en vervolgens richting geven.

Herijking Routekaart 2022

picture2

Ondersteuningsstructuur

De aansturing van de ondersteuningsstructuur ligt bij een stuurgroep, die bestaat uit vertegenwoordigers van de verschillende geledingen binnen de routekaart, waaronder eigenaren, adviseurs, overheden en uitvoerders/restaurateurs. De stuurgroep is inhoudelijk opdrachtgever, adviseert over voortgang, werkplannen en eventuele aanpassingen van de routekaart en komt minimaal drie keer per jaar bijeen. De leden vervullen deze rol onbezoldigd. 

De ondersteuningsstructuur is formeel ondergebracht bij het Nationaal Restauratiefonds. De financiering loopt via een subsidie van OCW aan het NRF, met betrokkenheid van de RCE. Het NRF verzorgt de financiële administratie en verantwoording, binnen de kaders van de subsidie en geldende wet- en regelgeving. Zo is de organisatorische basis geborgd en kan de routekaart zich richten op waar het om draait: het versneld verduurzamen van ons gebouwd erfgoed.

Buiten de eerder genoemde speerpunten uit het herijkingsdocument uit 2022 te weten ‘monitoring’, ‘financiering’, ‘kennis en innovatie’, ‘gemeenten’, ‘onderwijs en arbeidsmarkt’ en ‘communicatie’ is er momenteel (najaar 2025) een speerpunt dat veel stof doet opwaaien en dat vermoedelijk grote impact gaat hebben op de hele gebouwde erfgoedsector en dat is ‘energielabels’. Vanaf zomer 2026 zijn ook monumenten verplicht om een energielabel te hebben bij nieuwe verkoop- en verhuurcontracten. 

Vanuit de wetenschap dat er slechts beperkte capaciteit is voor ondersteuning aan de Routekaart en dat we niet alle speerpunten tegelijk kunnen oppakken is in overleg met de Stuurgroep Routekaart Duurzaam Erfgoed afgesproken dat de ondersteuningsstructuur per periode zal focussen op één onderwerp om mee aan de slag te gaan. 

Activiteiten ondersteuningsstructuur Routekaart Duurzaam Erfgoed

voorzijde plan Routekaart Duurzaam Erfgoed